Klaas de Jong runde jarenlang een bouwbedrijf. Hij is een nuchtere ondernemer, gewend om beslissingen te nemen en verantwoordelijkheid te dragen. Toch werd ook hij slachtoffer van bancaire helpdeskfraude. In een paar uur tijd maakten criminelen grote bedragen van zijn zakelijke rekening buit. In totaal verdween ruim 3 ton.
“Achteraf denk je: hoe kon dit gebeuren? Maar op dat moment word je compleet overrompeld,” zegt Klaas. “Je raakt in een bepaalde flow waarin je alles aanneemt als waarheid.”
Eén telefoontje dat alles in gang zette
In augustus 2025 werd Klaas tijdens zijn werk gebeld door iemand die zich voordeed als medewerker van de bank. De boodschap was alarmerend: criminelen zouden bezig zijn de rekening te plunderen. Om verdere schade te voorkomen, moest Klaas direct handelen.
“Ze zeiden: je moet je afzonderen, rustig gaan zitten en precies doen wat wij zeggen. Dan schrik je. Je denkt: mijn rekening wordt leeggehaald, ik moet nú ingrijpen.”
Wat volgde, was een geraffineerd spel van druk uitoefenen, isoleren en vertrouwen winnen. Klaas werd urenlang aan de lijn gehouden. Hij kreeg te horen dat er ook ‘politie’ bij betrokken was. Via een online overleg verschenen meerdere personen die zogenaamd samenwerkten om criminelen op heterdaad te betrappen. Klaas vertelt: “Ze zeiden dat ik bedragen moest overmaken, zodat zij konden volgen waar het geld naartoe ging en de daders konden pakken. En elke keer werd gezegd: ‘Het geld komt terug, het geld komt terug.’”
De oplichters hielden Klaas bijna een halve dag bezig. Volgens hem was dat geen toeval. “Achteraf denk ik: ze houden je expres zo lang aan de lijn, zodat ze in de tussentijd alles kunnen doorsluizen. Je wordt op zo’n moment gehersenspoeld. Hoe knap ze dat doen, is eigenlijk bizar.” Pas toen Thea thuiskwam en later ook hun zoon erbij betrokken raakte, begon het beeld te kantelen. Ook hun dochter vertrouwde het direct al niet en besloot zelf de bank te bellen. Op dat moment sloeg de sfeer aan de andere kant van de lijn om. “Toen mijn dochter zei dat ze de bank ging bellen, werden de oplichters boos,” zegt Thea. “Er werd meteen gezegd: ‘Als je gaat bellen, ben je je geld kwijt.’ Onze dochter belde toch en onze zoon had ondertussen contact gezocht met de politie. Daarna hingen de oplichters ook vrij snel op. Maar toen was het kwaad al grotendeels geschied.”
Opvallende transacties, maar geen waarschuwing van de bank
Toen de echte bank en politie werden ingeschakeld, bleek dat er in korte tijd enorme bedragen waren overgemaakt naar buitenlandse rekeningen. “Er was al ruim drie ton weggeschreven,” vertelt Klaas. “Je beseft dat pas echt als je samen de bankafschriften bekijkt. Dan zie je wat er allemaal is gebeurd. Een deel van het geld kon nog kortstondig worden getraceerd, maar veel was toen al doorgestort, onder meer naar buitenlandse rekeningen en cryptoplatforms.”
Wat het extra wrang maakt, is dat het ging om een zakelijke rekening. Volgens Thea was er nooit eerder sprake van zulke grote buitenlandse overboekingen. Toch werd er vanuit de bank geen alarm geslagen. “Wij maakten nooit zulke bedragen over, en al helemaal niet naar het buitenland. En dan gaan er in een paar uur tijd zeven of acht grote betalingen uit, zonder dat iemand aan de bel trekt. Dat vind ik onbegrijpelijk. De bank neemt geen verantwoordelijkheid voor wat er is gebeurd, terwijl zij geen één keer alarm heeft geslagen. Dit vinden wij heel kwalijk omdat je geld ook zakelijk, niet alleen privé, daar veilig hoort te staan.” Thea heeft de bank daar meerdere keren op aangesproken en probeerde via verschillende procedures alsnog compensatie te krijgen. Tot nu toe zonder resultaat.
“Ik vind echt dat banken ook bij zakelijke rekeningen beter moeten opletten op afwijkende transacties. Bij privérekeningen wordt soms meteen ingegrepen, maar zakelijk lijkt dat veel minder te gebeuren. Dat moeten ondernemers weten.”
De impact: slapeloze nachten en wantrouwen
De financiële schade is enorm, maar de impact ging veel verder dan geld alleen. De gebeurtenis werkte lang door in het dagelijks leven van Thea en Klaas. “In het begin sliep ik heel slecht,” vertelt Klaas. “Je blijft ermee bezig in je hoofd. Je hebt er hard voor gewerkt, en dan pakken anderen het van je af.”
Ook het vertrouwen kreeg een flinke knauw. Waar ze eerder misschien sneller reageerden op berichten of telefoontjes, is dat nu volledig veranderd. “Als ik nu iets geks zie, dan is het wissen, wissen, wissen,” zegt Klaas. “Een vreemd mailtje, een appje, een bericht dat ik niet vertrouw: weg ermee. Misschien is het soms onschuldig, maar ik neem dat risico niet meer.”
Achteraf gezien zouden Thea en Klaas zeker dingen anders doen, zoals de verbinding direct verbreken en zelf terugbellen via het officiële nummer. Een ander inzicht is voor hen ook belangrijk: betrek er meteen iemand anders bij. Klaas zegt: “Zij zonderen je bewust af. Juist zodat niemand in je omgeving kan zeggen: dit klopt niet. Dus maak het kenbaar als je zo’n telefoontje krijgt. Laat iemand meekijken.”
Meer aandacht, vaker, breder
Na de fraude deden Thea en Klaas melding en kwamen zij ook in contact met de Fraudehelpdesk en Slachtofferhulp Nederland. Wat zij belangrijk vinden, is dat er nog veel meer aandacht komt voor dit soort fraudevormen, juist ook voor ondernemers.
“Het kan de beste overkomen,” zegt Klaas. “Daarom moet het veel breder bekend worden gemaakt. In praatprogramma’s, in nieuwsberichten, overal eigenlijk. Mensen moeten blijven horen: banken bellen je niet om geld over te maken. De politie doet dat ook niet. Herhaling hierin is essentieel. Hoe bekender dit wordt, hoe minder kans criminelen krijgen. Ze zullen het altijd blijven proberen, maar als mensen sneller herkennen wat er gebeurt, scheelt dat enorm.”
Voor andere ondernemers hebben Thea en Klaas een duidelijke waarschuwing. Denk niet dat dit je niet zal overkomen omdat je zakelijk of ervaren bent. Juist de combinatie van druk, paniek en overtuigend optreden maakt deze fraude zo gevaarlijk.
“Niet in paniek raken is het belangrijkste, al is dat natuurlijk makkelijker gezegd dan gedaan. Ze spelen in op angst. Je denkt dat je je geld aan het beschermen bent, maar in werkelijkheid werk je ze juist in de hand.”
En dus blijft hun advies simpel en dringend: “Neem zulke telefoontjes nooit op goed vertrouwen aan. Hang op. Controleer het zelf. En bespreek het meteen met iemand anders.”
Om hun privacy te beschermen, zijn de namen van Thea en Klaas in dit artikel aangepast. Hun echte namen zijn bekend bij de redactie.